Duży mózg zawdzięczamy mikrobiomowi jelit
7 stycznia 2026, 12:53Wiele gatunków naczelnych, w tym ludzie, posiada duży mózg w porównaniu do wielkości ciała. Mózgi te ewoluowały wraz z odpowiednimi adaptacjami metabolicznymi, zwiększającymi dopływ energii do mózgu, w tym ze zwiększonym poziomem glukozy we krwi. Wiadomo, że mikrobiom jelit wpływa na metabolizm gospodarza, jednak rola mikrobiomu w ewolucji mózgu naczelnych nie jest jasna. Naukowcy z kilku amerykańskich uczelni podjęli się zbadania wpływu mikroorganizmów zamieszkujących jelita naczelnych na ewolucję ich mózgów.
Szympansy rozumieją ogień
23 grudnia 2009, 12:13Jak twierdzi Jill Pruetz, antropolog z Iowa State University, dzikie szympansy nie boją się ognia. Rozumieją go i odbywają nawet rodzaj tańca ognia. Pani Pruetz obserwowała zachowanie szympansów w Senegalu, które miały do czynienia z pożarem roznieconym celowo przez ludzi.
Depresja wpływa na żołądek, a lęk na skórę
25 listopada 2016, 11:52Po zaburzeniach afektywnych, takich jak depresja, u młodych ludzi pojawiają się często zapalenia stawów i choroby przewodu pokarmowego. Podobny związek istnieje między zaburzeniami lękowymi i chorobami skóry
Badacze z Wrocławia i Krakowa odkrywają tajemnice średniowiecznych polskich miast
5 marca 2026, 10:53Dzisiejszy wygląd centrów wielu polskich miast to nie przypadek, a wynik precyzyjnego planowania w średniowieczu. Wtedy właśnie najszerzej i na największą skalę pojawiły się regularnie zaplanowane miasta. Było to związane z kolonizacją nowych terenów, przede wszystkim w Europie Środkowej i Wschodniej. Pomiędzy XI a XIV wiekiem w Europie powstało co najmniej 1500 nowych miast. Jednak zachowało się niewiele oryginalnych dokumentów planistycznych z tego okresu, więc historycy mieli problemy z odtworzeniem zasad, którymi kierowali się ówcześni mierniczy. Dlatego badacze z Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Jagiellońskiego wykorzystali zaawansowane metody statystyczne i skanowanie laserowe, by zrekonstruować zasady, wedle których w XIII wieku wyznaczano przestrzeń miejską.
Google News nie pomaga?
21 stycznia 2010, 11:06Twórcy treści zyskali mocny argument w sporze z Google'em. Badania przeprowadzone przez firmę Outsell Inc. wykazały, że około połowy użytkowników Google News poprzestaje na nagłówkach wiadomości i nie zagląda do źródła.
Połowa witryn zawiera dziury
22 grudnia 2016, 13:31Aż 46% z miliona najpopularniejszych witryn internetowych jest narażonych na atak. Z analiz firmy Menlo Security wynika, że witryny te np. korzystają z przestarzałego oprogramowania, które zawiera luki pozwalające na przeprowadzenie ataku phishingowego. Część z tych witryn padła ofiarą ataku w ciągu ostatnich 12 miesięcy.
Plastikowa czy drewniana – co nauka mówi o bezpieczeństwie mikrobiologicznym deski do krojenia
8 czerwca 2026, 07:54Każdy z nas ma w kuchni deskę do krojenia. Zwykle nie zastanawiamy się nad nią zbyt długo. Leży na stole, czeka na marchewkę albo pierś kurczaka i zazwyczaj kończy dzień pod strumieniem gorącej wody. A jednak przez ostatnie dekady ten niepozorny przedmiot był obiektem badań mikrobiologicznych, regulacji prawnych i gorących sporów w środowiskach zajmujących się bezpieczeństwem żywności. Okazuje się, że wybór między deskami drewnianą a plastikową to nie kwestia estetyki – to sprawa zdrowia publicznego.
Nie składali regularnych ofiar z dzieci
18 lutego 2010, 12:51Naukowcy z Uniwersytetu w Pittsburghu obalili powtarzany od setek lat mit, jakoby Kartagińczycy regularnie składali niemowlęta w ofierze. Po zbadaniu szczątków dzieci antropolodzy stwierdzili, że większość z nich zmarła jeszcze w łonie matki lub tuż po urodzeniu, a więc zbyt szybko, by można je było poświęcić (PLoS ONE).
W dziejach życia takiej nici DNA jeszcze nie było
20 stycznia 2017, 11:15Naukowcy z PAN-u odcisnęli fragment pojedynczej nici DNA. Otrzymany negatyw pozostawał chemicznie aktywny i był zdolny do przyłączania odpowiednich zasad nukleinowych tworzących kod genetyczny.
Balistyka kameleoniego języka
11 marca 2010, 09:33Kameleon jemeński (Chamaeleo calyptratus) jest zwierzęciem zmiennocieplnym, co oznacza, że spadek temperatury otoczenia spowalnia jego metabolizm. Wydawałoby się, że w zimnie język gada nie osiągnie właściwej prędkości, by schwytać smakowity kąsek, ale to nieprawda. Okazuje się, że natura wyposażyła go w specjalny mechanizm wyrzutowy. Nie bazuje on na bezpośrednich skurczach mięśni, ale działa na zasadzie napnij i wypuść, czyli podobnie do łuku i strzały.
